Gebeurtenissen die indruk maakten - 1985: Het bezoek van de Paus.

Op 11 mei 1985 bracht Paus Johannes Paulus II een bezoek aan Nederland.
Hij landde op Eindhoven Airport.
U begrijpt dat een dergelijk bezoek een grote impact heeft op een organisatie als de politie.
Maanden van voorbereiding gingen aan het bezoek vooraf.

 


In november 1984 werden de voorbereidingen gestart door het oprichten van een zogenaamde 'geïntegreerde staf'.Deze staf, die onder leiding stond van commissaris Huub Raeven,  bestond uit officieren van Rijks -en Gemeentepolitie.
De eerste keer dat er in zo'n groot verband werd opgetreden was bij de militaire operatie REFORGER. Toen hadden Brabant en Limburg, die samen de staf vormden, voor het eerst bij een grootschalig optreden samen gewerkt in opdracht van de Commissaris der Koningin.
Voor wat betreft de overheidsmaatregelen werd het Pausbezoek landelijk gecoördineerd.
De eerste vergadering daarover vond al in oktober 1984 plaats en alle korpschefs van de plaatsen die de Paus zou aandoen, waren vertegenwoordigd.
Raeven stelde naar eigen bevinden een staf samen van 9 officieren waarvan er 5 al ervaring hadden opgedaan met de militaire oefening Reforger.
 
Ieder kreeg een eigen taak toebedeeld die bijvoorbeeld te maken had met:
  • openbare orde
  • verkeer
  • informatie
  • Justitie
  • logistiek
  • personele invulling
 
 
Het uitgangspunt van de geïntegreerde staf was drieledig:
  1. Het garanderen van de veiligheid van de Paus;
  2. De beheersing van de te verwachten grote toeloop van publiek;
  3. De beheersing van het totale verkeersgebeuren;
Om deze klus te klaren werden er twee werkgroepen geformeerd. In Veldhoven en in Den Bosch. Vanaf januari 1985 had de staf wekelijks een afstemmingsvergadering.
De werkgroepen waren zelfstandig aan de slag gegaan en informeerde de staf via hun vertegenwoordiger, een van de officieren uit de staf.
Eind april 1985 hadden alle werkgroepen hun omvangrijke draaiboeken klaar. De grote politionele inzet was onder andere gebaseerd op de -al dan niet ludieke- landelijke protesten tegen het Pausbezoek.
 

Vanwege de verwachte drukte en de al maanden landelijke (al dan niet ludieke) demonstraties ed. was er een noodverordening gemaakt waardoor overheidsbevoegdheden werden uitgebreid.


Dat hield in dat op de dag zelf alles zo goed was georganiseerd dat er menselijkerwijs gesproken niets fout kon gaan.
Ruim 800 politiemensen uit heel Zuid Nederland namen die dag deel aan het welslagen van het bezoek van de Paus.
Om 4 uur in de morgen was het verzamelen op de legerplaats Oirschot. Een drukte van formaat. De ontvangst was prima. Broodjes en koffie ter plaatse klaargemaakt door militairen en personeel uit de politie restaurants.
 
Het lijvige draaiboek waaraan maanden was gewerkt en waarin de taken van ieder onderdeel waren vastgelegd.
 
Hierboven de samenstelling van het commando verkeer.
 
Aan iedereen die was ingezet bij dit bezoek werd een boekje uitgereikt waar belangrijke informatie was vermeld.
Foto's van notabelen en andere personen waarvoor het belangrijk was ze door ingezet personeel herkend konden worden, afbeeldingen van de diverse soorten pasjes alsmede de vier verschillend gekleurde draagspeldjes waarbij de betreffende kleur stond voor de dag waarop die gedragen moesten worden (onder)
 
De korpschef van Veldhoven, Zuketo, heette iedereen van harte welkom. Slaperig als iedereen nog was kon men toch hartelijk lachen om zijn verspreking bij zijn openingszin.
"Het is duizend jaar geleden dat de Paus in Nederland is geweest" in plaats van "Dat er een Paus in Nederland is geweest".
Opmerkingen als "Ik wist niet dat hij al zo oud was" en dergelijke, waren niet van de lucht.
Om 6 uur worden alle commandoposten op het vliegveld ingenomen. Verkeer, Openbare Orde en Recherche. De eerste gelovigen staan ook al in de vakken. Het waren er een tiental. Politiemensen waren in de meerderheid. Dat was ook nog rond 8 uur het geval. Er was nauwelijks aanwas van publiek. Wel meldden zich de eerste persmensen van over de hele wereld.
pausbezoek smits kopie
Ook hier toornt Henny Smits (l)  boven de rest uit
 
Rond 10 uur hebben de gildebroeders, politiemensen en allerlei anderen die iets met de organisatie te maken hebben, de overhand. Publiek komt er nauwelijks.
De maanden van voorbereiding die met name de werkgroep 'Verkeer' zich heeft getroost blijken voor niets te zijn geweest.
Rond 12 uur staan er op een parkeerterrein, waar 40.000 plaatsen ter beschikking zijn, slecht 600 auto's.
Volgens tellingen, ondermeer in samenwerking met busbedrijven, blijkt dat er hooguit 5000 bezoekers zijn. En dat 2 uur voor de aankomst.
Geen ongeregeldheden, geen demonstraties, helemaal niets. Rond 1 uur 's middags is het bezoekersaantal opgelopen tot ongeveer 10.000 man. Heel wat minder dan de geraamde 25.000.
pausbezoek kopie
Recherche Eindhoven ruim vertegenwoordigd. Links achter de Paus  loopt Thijs van Megen (met snor en kalend voorhoofd) Links naast de cameraman nog juist zichtbaar  Ton 'Kootje' Verhoeven (baard en snor) en boven iedereen uitstekend Henny Smits. Leo van Eeghem (Karpendonkse Hoeve) loopt rechts van de cameraman.
pausbezoek IJntemaUiterst links Toon IJntema (recherche)
 
De enige wanklank die werd gehoord kwam van de pers. Veel persmensen stonden nl. achter hekken en konden slechts van een afstand de aankomst vastleggen. Slechts enkelen mochten ook werkelijk bij het vliegtuig staan.
Het gevolg was dat, toen de Paus het vliegtuig verliet, iedereen zich om hem verdrong waardoor degenen die uren achter het hek hadden staan wachten, alles misten. Dat werd nog verergerd toen bleek dat er in het vliegtuig ook nog een 40-tal journalisten zaten die zich niet lieten verdringen. De Rijksvoorlichtingsdienst, die verantwoordelijk was voor het persgebeuren, stond machteloos.

pausbezoek 3 overzicht kopie
Boven: In afwachting van de aankomst van de Paus.

Als de Paus om 15.00 uur per heli naar Den Bosch vertrekt is het meeste publiek al weg.
De politiemensen waren dus weer redelijk snel terug op de legerplaats waar met een nasimaaltijd de dag werd besloten.
Hieronder enkele krantenpagina's